overheidspensioen

De ambtenarenpensioenen liggen onder vuur. Maar meer dan 250.000 mensen , die als contractuelen bij de overheid werken, hebben een pensioen dat veel lager ligt dan dat van hun collega’s, werkzaam in vast dienstverband. Dat mag men niet vergeten.

De intentie om hier structureel iets aan te doen, is verworven, maar nog lang geen concrete realiteit. Daerden bevestigde ( schriftel vraag juli 2009) nog eens dat voor eind dit jaar een wetsontwerp wordt ingediend.
Ook zijn voorgangster, Minister Arena had dat al lang beloofd.

Wat ligt vast :
- (gedeeltelijk) wegwerken van het verschil in pensioen tussen een werknemer en een vastbenoemde ambtenaar die eenzelfde functie uitoefent
- Hij wil een algemeen kader scheppen met ruimte voor onderhandelingen omtrent het ritme om dit verschil weg te werken
- Sectoren zullen kiezen op welke manier de pensioentoezegging zal worden uitgevoerd ( verzekering, instelling voor bedrijfspensioenvoorziening)
- Er is geen co-financiering voorzien , want het gaat om een aanvullend voordeel

Is dit voldoende ?
Neen,
Minister Daerden moet een tandje bijsteken
- om een zo groot mogelijke solidariteit te waarborgen, zoniet zal men binnen de kortste keren ook voor de contractuele werknemers met verschillende snelheden werken zowel wat betreft de hoogte van pensioengaranties als de werkwijze
- er is snel nood aan een algemeen kader/ pensioenfonds waar ook gemeenten met weinig know-how inzake de opbouw van een tweede pijler, met een gerust gemoed kunnen instappen.
- Er moeten snel richtlijnen komen : gemeenten zijn nu hun begrotingen aan het opmaken, anders is dit weer een verloren jaar

Federale ouderenadviesraad

Het is zover. Donderdag werd in de Kamer ons voorstel voor de oprichting van een federale ouderenadviesraad gestemd.  Hiermee wordt een eerste signaal gegeven dat ouderen ook op federaal niveau au serieux genomen worden. Het is nu aan Min. Arena om de concrete samenstelling en werking op poten te zetten én om de ouderen een betere plaats te geven in de pensioenconferentie.

Naar het voorbeeld van de Vlaamse ouderenadviesraad kan nu ook – binnen de federale bevoegdheden – op een serieuze wijze advies gegeven worden, dat ruimer gaat dan de pensioenen . Het raadgevend comité voor de pensioenen wordt opgeheven zodra deze raad operationeel is.

Cumulbeperking gepensioneerden afbouwen.

Veel gepensioneerden voelen zich goed bij het werk dat ze verrichten en willen dat graag verder blijven doen. Het geeft hen gelegenheid tot het behouden van sociale contacten, ze voelen zich nodig en gewaardeerd om het werk dat ze verrichten. Andere gepensioneerden balanceren op de rand van de armoede. Voor hen is bijverdienen bittere noodzaak.

Daarom werkten we aan een voorstel om de cumulbeperingen – voor verschillende groepen – af te bouwen.  
Momenteel mogen weduwen en weduwnaars en gepensioneerden slechts beperkt bijverdienen. Indien het inkomen de grensbedragen met meer dan 15 % overschrijdt wordt het volledige pensioen geschorst, bij overschrijding met minder dan 15% is de schorsing evenredig.
 
Op mijn vragen antwoordde Minister  Arena dat er in 2007  in totaal meer dan 2800 gepensioneerden teveel bijwerkten om hun pensioen te behouden : 892 verloren hun pensioen, de rest zag zijn pensioen verminderd. Eerst verklaarde de minister vooral de informatie voor de gepensioneerden op te drijven. Thans is ze ook bereid om de terugverdieneffecten ( fiscaliteit en sociale zekerheid) te onderzoeken. Vraag die ik reeds in januari 2009 indiende, maar waarop ik tot op heden geen antwoord op kreeg.
 
Inhoud van het voorstel :

-          Onbeperkt bijverdienen voor gepensioneerden die de pensioenleeftijd hebben bereikt. Zij hebben een volledige loopbaan opgebouwd. Bovendien kan op die manier mogelijk zwartwerk worden tegengegaan. We stellen overigens vast dat via vennootschapsconstructies nu reeds een ruim aantal gepensioneerden blijven werken naast hun pensioen ( en dus ontsnappen aan die sanctie ).

-          Behoud van de cumulbeperking voor wie de pensioenleeftijd nog niet bereikte. Het is niet de bedoeling dat mensen vervroegd met pensioen gaan om daarnaast nog te blijven werken. Wel moet de sanctie ( volledig verlies pensioen ) verzacht kunnen worden, zeker wanneer men 2 jaar na datum pas verwittigd wordt

-          Overlevingspensioen :  de cumulbeperking wordt behouden maar verzacht. De overschrijding van 15% wordt niet langer bestraft met het volledig verlies van het pensioen. De evenredige vermindering van het pensioen wordt veralgemeend. Dit lijkt ons een goede manier om de werkloosheidsval te vermijden.

-          Daarnaast wordt ook voorgesteld om alle grensbedragen automatisch mee te indexeren  

Dit wetsvoorstel als een belangrijke stap in de uitdagingen die de vergrijzing met zich meebrengt.

Gebrekkige communicatiemiddelen van de nieuwe pensioenpunten

Met veel tromgeroffel werden de  ‘pensioenpunten’ (= gemeenschappelijke zitdagen) aangekondigd. Op één plaats kon alle info vergaard worden. Ruimtelijk zitten de pensioendiensten van overheid, werknemers en zelfstandigen wel dicht bij mekaar – op 15 welbepaalde plaatsen en momenten – maar ze beschikken echter (nog steeds) niet over één aanspreekpunt.

Minister Arena gaf toe dat de Pensioenpunten over geen eigen (gezamenlijk) mailadres en telefoonnummer beschikken, en wel omdat zij momenteel niet permanent zijn. ‘In 2010 volgt een evaluatie van het project en kan een permanente opening van de Pensioenpunten 5 dagen op 5 overwogen worden. Ik wacht op een specifieke vorming voor de personeelsleden van de verschillende overheidsdiensten’, aldus Arena.

Indien men ruimtelijk bij mekaar kan zitten, moet men toch ook gezamenlijk één aanvraag kunnen afhandelen via één telefonisch/digitaal en zelfs schriftelijk contactpunt. Is dit nog van deze tijd ?

(volledige tekst: www.dekamer.be, vragen 16 juni 2009, Commissie Sociale Zaken)

Één vraag – één gezamenlijk antwoord : het blijft wachten op de “Polyvalentie van aanvraag tot raming van opgebouwde en nog te verwezenlijken pensioenrechten

Eén informatieaanvraag geldt niet voor alle stelsels gezamenlijk. Wie én werknemer, én zelfstandige én ambtenaar was moest ahw 3 maal een aanvraag indienen. Inmiddels is de “polyvalentie” voor de pensioenregelingen tussen werknemers en zelfstandigen er wel. De pensioenaanvraag in het ene stelsel houdt automatisch een aanvraag in voor het andere. Een en ander verloopt via het gemeentehuis.

Ook de publieke sector is gebaat bij een polyvalentie voor de pensioendiensten – hier moet de aanvraag gebeuren via de laatste werkgever – want ook ambtenaren worden geconfronteerd met gemengde loopbanen. Ook zij verwachten een geïntegreerd antwoord.

Minister Arena antwoordde dat polyvalentie in pensioenregelingen meer is dan een verbetering van de informatie-uitwisseling tussen diverse pensioenregelingen en –stelsels. Maar er moet nog veel gebeuren opdat de verschillende diensten zouden kunnen terugvallen op dezelfde systemen en dezelfde technische follow-up.

Het wordt wel dringend tijd dat hier een tandje wordt bijgestoken : we kennen immers steeds meer gemengde loopbanen

(volledige tekst: www.dekamer.be, vragen 16 juni 2009, Commissie Sociale Zaken)

pensioendebat

Om het debat over de toekomst van de pensioenen te stofferen en de discussie te voeden organiseerden we met CD&V een boeiende pensioencyclus. We mochten hiervoor rekenen op eminente sprekers : Prof. Yves Stevens (KULeuven), Mevr. Saskia Weemaes van het Planbureau en Prof. Jos Berghmans ( KULeuven ).

Een paneldebat met Pieter Timmermans ( VBO), Chris Serroyen (ACV), An Vanderstappen ( UNIZO) , Els Van Hoof ( Vrouw en Maatschappij), Caroline Deiteren ( CD&V-jongeren), André Vanhoutte (CD&V-senioren) sloot het geheel af.

Er kwamen diverse boeiende / en te bediscussiëren ideeën naar voren :

-          het wettelijk pensioen is meer dan het basispensioen

-          de tweede pijler moet democratischer en toegankelijker

-          is de derde pijler wel nodig

-          loopbaan ipv leeftijd moet de pensioenen bepalen…

Graag wil ik binnenkort een pensioenforum starten om jullie de kans te geven elke maand op een nieuwe stelling te reageren; om vragen te stellen of om knelpunten in de huidige wetgeving te signaleren. Eén ding stellen we daarbij voorop : constructief, opbouwend en vooral in functie van vereenvoudiging !

De toekomst van de pensioenen van de lokale ambtenaren

VVSG geeft alarmerende cijfers over de pensioenen van de ambtenaren. Niet enkel voor de contractuelen is er een probleem, de reserveringen voor de vastbenoemden zouden onvoldoende zijn

Contractueel overheidspersoneel : de minister opteert (terecht) voor een globale oplossing voor het contractueel overheidspersoneel Mogelijk impliceert dit dan ook een grotere solidariteit.  Zij voorziet de nieuwe WAP-wet nog in 2009. Dit  betekent duidelijk een vertraging : in antwoord op mijn vraag van 13/1 had de minister nog de ambitie om dit rond te krijgen in “de eerste maanden van 2009”.  Dit betekent ook dat de (lokale) besturen geen duidelijkheid hebben over mogelijke reserveringen. Bovendien is snel handelen nodig om te voorkomen dat de verschillende besturen elk hun eigen weg gaan. De solidariteit komt dit zeker niet ten goede.
Vastbenoemde lokale ambtenaren : Nochtans is solidariteit een van de basisprincipes voor de sociale zekerheid, en voor de pensioenen, die ook door Minister Arena voortdurend wordt gehanteerd; ook ivm de vastbenoemde ambtenaren : een technische werkgroep is bezit en zou tegen eind 2009 ( ook al ) een oplossing moeten zoeken voor de benarde financiële situatie . Principes die voorop staan : behoud (versterking) van de solidariteit en niet raken aan de bestaande rechten.

Wordt vervolgd.

(volledige tekst : www.dekamer.be, vragen 21 april,commissie sociale zaken )

Moeten wij onze pensioenleeftijd optrekken naar 67 jaar, zoals in Nederland ?

Neen, dat is niet nodig.

Er zijn in België maar weinig mensen die tot hun 65 blijven werken. De feitelijke pensioenleeftijd ligt eerder op 58 jaar.  In Nederland stoppen mensen met werken op 62 jaar.  In principe is een 45-jarige loopbaan nodig om tot een volledig pensioen te komen. De feitelijke pensioenleeftijd dichter bij de wettelijke brengen, is de eerste uitdaging. Dit zou de relatief meest doelmatige maatregel zijn in het raam van de beheersing van de pensioenuitgaven

Van leeftijd naar loopbaan .

Overigens vinden wij dat de aandacht veeleer moet uitgaan  naar de opgebouwde loopbaan, dan naar de bereikte leeftijd.Wie op zijn 18^e begon te werken, moet vroeger kunnen stoppen dan wie op zijn 22^e begon.  Nu is de wettelijke pensioenleeftijd voor iedereen gelijk aan 65 jaar.  Ook moet rekening gehouden kunnen worden met zgn. ‘zware’ beroepen.  

Een globale visie op het loopbaanbeleid veronderstelt ook aandacht voor een betere combinatie van gezin, zorg of scholing met werk. Zo kunnen mensen langer actief blijven.

Appèl voor een leeftijdsbewust bedrijfsbeleid

Tot slot moeten ook bedrijven afgestemd zijn op het inschakelen van oudere werknemers. Dit is nu vaak nog onvoldoende het geval. De opgebouwde ervaring van 50-plussers moet niet zomaar overboord gegooid worden. Een leeftijdsbewust personeelsbeleid zal leiden tot een grotere inzetbaarheid van alle werknemers. En om een hogere participatiegraad is het ons toch te doen.

Senioren dubbel gediscrimineerd in pensioenconferentie

Niet alleen mogen senioren niet deelnemen aan de Task Force, ze morgen ook niet deelnemen aan de voorbereidende werkgroepen ‘wettelijk pensioen’ en ‘tweepijlerpensioen’, aldus Minister Arena.  Senioren mogen wel deelnemen aan de Werkgroep ‘Maatschappelijke Participatie’. Die laatste zal het vooral hebben over thema’s die niet over federale bevoegdheden gaan, maar die worden doorgestuurd naar de gemeenschappen…

Begrijpelijk dat de senioren ongerust worden.

Wij blijven aan de alarmbel trekken.

( Zie ook mijn parlem. vragen van 21/10/’08 (vraag 7547),  10/2/2009 (vraag 10974) en 3/3/2009 (vraag 11167).

 

CPS : de elektronische wegwijzer voor een verstandige loopbaan

Iedereen kent de GPS die de kortste, de snelste.. .weg naar een bestemming. Vvandaag stel ik de CPS  (Carrière-Plannings-Systeem) voor : de elektronische wegwijzer  voor een verstandige loopbaan.

Zo kan de jonge moeder meer bewust de afweging maken tussen deeltijds werken of een beperkt tijdskrediet; kan de werknemer nagaan wat het zou  betekenen (voor sociale rechten, pensioen..) indien hij als zelfstandige zou gaan werken; kan een werkloze inschatten wat de consequenties – en de mogelijkheden op wedertewerkstelling of vorming zijn – zijn na een periode van inactiviteit; kan de ambtenaar nagaan wat de gevolgen zijn voor zijn pensioen wanneer hij de laatste 2 jaren als werknemer aan de slag gaat. Zo wil ik, via een geïntegreerd informatiesysteem, die CPS,  de mensen op weg helpen om weloverwogen keuzes in hun loopbaan te maken, rekening houdend met de doolhof in werk en sociale zekerheid.

Hoe gaat dit in zijn werk : Op dit moment beschikt de overheid reeds over een geheel aan gegevensbanken, die nog volop worden aangevuld . Ook vandaag is er al mogelijkheid om een overzicht te krijgen van tewerkstellingsmaatregelen ( www.aandeslag.be) of  kunnen er simulaties gemaakt worden  voor het pensioen (www.kenuwpensioen.be) . Deze systemen zijn echter nog onvoldoende.  Zo moet je voor je  pensioen  de gegevens zelf invullen en zijn combinaties van verschillende loopbanen  niet mogelijk. De overheid moet ervoor zorgen dat er een gecoördineerde ontsluiting en aansturing is van de gegevens en dat alle actoren in de sociale sector en fiscaliteit samenwerken.  Daarom pleit ik  ook voor één coördinerend minister die met het nodige gezag kan aansturen.

Digitale kloof vermijden :  Alle gegevens en mogelijke berekeningsprogramma’s moeten op een concrete en begrijpelijke manier ter beschikking van iedereen gesteld worden.  Ook het middenveld , dat reeds een positieve reputatie heeft opgebouwd op het vlak van kwaliteitsvolle dienstverlening , kan hier een belangrijke rol spelen ( openbare diensten voor sociale zekerheid, sociaal huis, ziekenfondsen, vakbonden ).

Prioriteiten stellen : De overheid moet, samen met de sociale partners een concreet tijdsschema uitwerken zodat men tegen eind 2009  klaar is met een aantal toepassingen inzake bijdrageverminderingen, loonsubsidies, gevolgen van diverse vormen van tijdskrediet of ander verlofstelsels,  duidelijkheid over  wettelijke en aanvullende pensioenstelsels.  

Uitaard moet de overheid zorgen voor de nodige beveiliging, privacybescherming, en een kwaliteitsvolle, toegankelijke en niet-commercieel uitgebouwde individuele dienstverlening.